"Tintin izan dut erreferente 2023ko Frantziako Tourreko kartela egiterako orduan"
2023ko Frantziako Tourrak Euskadi zeharkatuko duten hiru etapa izango ditu uztailaren 1etik 3ra. Munduko txirrindularitza lasterketarik famatuena Bilbon hasi eta Parisen amaituko da uztailaren 23an. Tradizioa da edizio bakoitzerako kartel berezi bat egitea. Horretarako, Euskal Irudigileak Euskadiko Ilustratzaileen Elkarte Profesionalak deialdia zabaldu zuen, Eusko Jaurlaritzaren enkarguz, posterrak euskal sortzaile baten sinadura izan zezan. Lehenengo fasean sei izen aukeratu ziren euren proposamenak paper gainean jartzeko: Dani Maiz, Iñaki Landa, Char-Lee Mito, Aitor Aretxabaleta, Sandra Garayoa eta Raisa Álava. Horien guztien artean Raisa Alavarena aukeratu zen.
Raisa Álava (Zuaza, Araba, 1990) Arte Ederretan lizentziatua da UPV/EHUn, eta, horrez gain, Ilustrazio eta Komiki Masterra egin du Bartzelonako Elisava Eskolan. Zeramikan trebatu da eta, gaur egun, bi interesak uztartzen ditu grabatuari eta produkzio grafikoari esker. Egonaldi artistikoak egin ditu AirWronen (Wroclaw, Polonia), Maison des Auteursen (Angouleme, Frantzia) eta Bilbaoarte Fundazioan. Bere erakusketen artean «Si aparezco aparezco/momentuz ez» nabarmentzen da, Rekalde Aretoan, Bizkaiko Foru Aldundiaren ikusizko arteak sortzeko laguntzarekin egindako lanaren emaitza gisa, eta «Ride the Lightning» La Taller aretoan.
Aukeratutako kartelean Tourreko liderraren maillot horia duen txirrindulari bat ageri da, Guggenheim Museoaren eta itsasadarraren irudiekin, baita Parisko Garaipen Arkuaren eta Eliseo Zelaien irudiekin ere, Frantziako Itzuliaren irteerako eta helmugako elementuak, guztia kolore bizi eta alaiez zipriztinduta, konposizioari dinamismo handia ematen diotenak.
- Lehenik eta behin, zorionak Raisa!
Eskerrik asko!
- Nola animatu zinen lehiaketan parte hartzera? Txirrindularitza gogoko duzu ala aukera gisa ikusi zenuen?
Ilustratzailea naiz, nire lanbidea da, eta beti egoten naiz adi antolatzen edo argitaratzen den edozein lehiaketa motari. Egia da, halaber, mugimendua marraztea izugarri gustatzen zaidala, eta, beraz, kirol-gaiek bereziki erakartzen naute.
- Frantziako Tourra oihartzun handiko nazioarteko ekitaldia da. Dokumentazio lan handia?
Egia esan, dokumentazio lana garrantzitsua izan zen, oso neketsua. Tourra ekitaldi erraldoia da eta informazio asko duzu eskura. Atal ezberdinetan asko sakondu nuen, gai askotan xehetasunetan sartuz. Maillotak, hauen esanahia eta historia, sariak, etapak, mundu osoan zehar mugitzen duen zaletasun handia… Denbora eta ahalegina eskaini nizkion lan horri, ezinbestekoa iruditzen zitzaidan ahalik eta lanik onena egiten eta pozik geratzen saiatzeko eta pozik geratzeko.
- Non bilatu duzu inspirazioa?
Dokumentazio asko aztertu nuen. Komikien munduak liluratu egiten nau, eta Frantziako Tourrari buruzkoa den Tintinen komiki batek Frantziako Tourrari buruzko inspirazio iturri gisa balio izan dit. Hergéren lan horrek erreferentzia gisa balio izan zidan lana definitzeko, sorkuntza prozesuan aurrera egiteko.
- Oso prozesu luzea izan da ala berehala ikusi zenuen nondik aurrera egin?
Dokumentazio-lan horren ondoren, zirriborro desberdinak landu nituen, eta horietako bat aukeratu ondoren, proposamen hori lantzen jarraitu nuen. Ez dut iritzirik eskatzen, konbentzitzen nauen ideia batean eta aurreikusten dudan ibilbidean oinarritzen naiz. Aukera desberdinak probatzen ditut eta aurrera noa. Pertsonalki, ez zait gustatzen iritziak eskatzea, normalean nahasmen handiagoa sortzen baitizute.
- Zure ustez, ilustratzailearen irudia ez al dago behar bezala baloratuta?
Neurri batean bai, irudipen hori dut, ilustrazioa apur bat laidoztatua dagoela, eta badirudi edonork eman dezakeela berari buruzko iritzia. Berdin dio zer prestakuntza, irizpide edo ezagutza duen. Beste lanbide batzuek beste begirune bat dute, eta inori ez zaio bururatzen proiektu bat garatzeko iritziak eskatu behar dituenik. Euskadin maila handiko ilustratzaileen harrobia dugu. Pixkanaka, ea geure burua ezagutzera ematen dugun eta gizarte gisa goza dezakegun, ilustrazioa mundu liluragarria eta oso aberasgarria baita.
- Zer moduz Parisko aurkezpen ofizialeko esperientzia?
Primeran. Oso gustura egon nintzen, asko gozatu nuen. Ekitaldia ikusgarria izan zen. Zein ondo antolatuta zegoen, xehetasunen zaintza, bideoak eta transmititzen duten epika, Tourra eta lehiaketarako gogoa nola hazten den, arnasten den emozioa… Ahaztezina izan zen.
- Jende askok zoriondu zaitu?
Jende askok idatzi eta zoriondu nau, sekulakoa izaten ari da. Oihartzuna izugarria izaten ari da. Oso pozik hainbeste jende pozten dela jakitean, zoriontzen zaituztela ikustean... Lankideak, lagunak… Oso polita izaten ari da. Tourra hain da ekitaldi ezaguna, bere oihartzuna leku guztietara iristen dela.
- Zeramika masterra eginda duzu. Ausartuko al zinateke irabazleentzat garaikur bat diseinatzen?
Bai, noski! Garaikurren mundua zoragarria da, argi asko pizten zaizkizu. Garai bateko garaikurrak oso bereziak dira, historia handia dute, esanahi handia... Gustatuko litzaidakeen enkargu bat da. Tourrekoa edota edozein kirol modalitatekoa.