- Lehendakariordeak eta Ekonomia, Lan eta Enplegu sailburuak azpimarratu du Susperraldi eta Erresilientzia Mekanismoko funtsek 1,3 puntu igo dutela EAEko BPGa eta 10.000 lanpostu sortu dituztela
- Europako funtsen itxierari aurre egin dio Euskadik, % 87ko betearazpenarekin eta helburuen betetze maila handiarekin
- 26.000 enpresa txiki eta ertainek baino gehiagok jaso dute mekanismoari lotutako finantzazioa, funts guztien % 41, EAEko produkzio sarea indartuz
Mikel Torres Lehendakariordeak eta Ekonomia, Lan eta Enplegu sailburuak nabarmendu duenez, Berreskuratze eta Erresilientzia Mekanismoko funtsek 4.694 milioi euro mobilizatu dituzte Euskadin, eta 30.409 onuradun izan dituzte, Espainiako Gobernuak 2026ko ekainaren 30ean ezarritako funtsak egikaritzeko epea amaitu zenean. Zenbateko horretatik, 1.307 milioi Eusko Jaurlaritzak kudeatu ditu, 2.918 milioi Estatuko kudeaketa deialdietatik datoz eta beste 469 milioi Euskadin eragina izan duten beste autonomía erkidego batzuek kudeatutako deialdietatik datoz.
Eusko Legebiltzarrean gaur, astelehena, Europako funts horiek ixteko prozesuaren berri emateko egindako agerraldian, Torresek azpimarratu duenez, “MRR funtsek modu esanguratsuan lagundu dute euskal produkzio sarea modernizatzen eta erresilientzia ekonomikoa indartzen, pandemiaren osteko susperraldia bizkortuz eta eredu iraunkorrago, berritzaileago eta lehiakorrago baterako trantsizioa babestuz”.
Eusko Jaurlaritzak jasotako 1.307 milioi euroetatik 1.269 milioi konprometitu dira, hau da, baliabideen % 97 dagoeneko proiektuetarako esleituta dago. Ildo horretan, Lehendakariordeak azpimarratu du Europako funtsek ere “eragin nabarmena” izan dutela euskal ekonomiaren bilakaeran.
Ekonomia, Lan eta Enplegu Sailak egindako ikerketaren arabera, mekanismo horrek ehuneko 1,3 puntu igo du EAEko BPG erreala, MRRren inbertsio publikoko euro bakoitzak 0,3 euroko inbertsio pribatua eragin du, eta funtsen inpaktua 10.000 lanpostu inguru sortzearekin edo mantentzearekin lotzen da, eta horrek langabezia tasa zazpi hamarren murrizten lagundu du.
Testuinguru horretan, Torresek azpimarratu du Euskadik “betearazpen maila handia” duela MRRren funtsetan, % 87,1eko betearazpena baitu, hau da, 1.106 milioi euro. “Finantza betearazpenaren maila handia eta helburuen betetze maila handia konbinatzeak indartu egiten du Euskadiren posizioa, Europako baliabideak herritarrentzat eta ehun ekonomikoarentzat emaitza ukigarri bihurtzeko gaitasun handiena duen administrazioetako bat baita”, zehaztu du.
Betearazpena 62 milioi euro handitu da 2025. urtearen amaieratik, eta betetze maila hori “bereziki garrantzitsua da, lehiakortasunerako, gizarte kohesiorako eta zerbitzu publikoen modernizaziorako estrategikoak diren eremuetan kontzentratzen delako”, Lehendakariordearen hitzetan.
Izan ere, baliabide horien banaketak erakusten du euskal produkzio sarean sartu direla. Mikroenpresek eta ETEek funtsen % 41 jaso dute; enpresa handiek, % 36; aldi baterako enpresa elkarteek, % 12; fundazioek eta beste erakunde batzuek, % 7; eta etxeek, % 5. Guztira, 26.000 enpresa txiki eta ertain baino gehiagok jaso dute mekanismoari lotutako finantzaketa.
Lurraldekako banaketa
Lurralde historikoen araberako banaketari dagokionez, esleitutako funtsak 1.972,8 milioi eurokoak dira Bizkaian, 1.363,3 milioikoak Gipuzkoan eta 874 milioikoak Araban. Horiei 512 milioi gehitu behar zaizkie, Euskadin eragin zuzena duten proiektuei lotuta, proiektu horien lurraldekako banaketa konplexuagoa baita.
Eusko Jaurlaritzak 313,6 milioi euro transferitu dizkie zuzenean foro aldundiei, udalei eta beste erakunde publiko batzuei, Berreskuratze Planari lotutako jarduerak garatzeko. Kopuru horretatik, 91,4 milioi udaletara eta toki erakundeetara iritsi dira, eta 86,8 milioi EHU, Visesa edo Tuvisa erakunde publikoetara, besteak beste.
Lehiatzeko gaitasuna
Era berean, euskal enpresa eta erakundeek PERTEetan (Ekonomia Berreskuratzeko eta Eraldatzeko Proiektu Estrategikoak) duten partaidetza nabarmendu du Torresek: “Transferitutako baliabideak eraginkortasunez kudeatzeaz gain, gure enpresek, zentro teknologikoek, unibertsitateek eta erakundeek lehia irekian dauden Estatuko deialdietan parte hartzeko eta finantzaketa lortzeko lehiarako gaitasun handia erakutsi dute”.
Euskadik 1.580 milioi euro inguru bildu ditu PERTE desberdinen bidez, Estatu osoan esleitutako 21.138 milioien % 7,5. Kopuru horretatik, 304,2 milioi Eusko Jaurlaritzak kudeatutako deialdietatik datoz, eta 1.275,6 milioi zuzenean lortu dituzte euskal enpresek eta erakundeek estatuko deialdi lehiakorretan, hau da, Estatuko guztizkoaren % 8,1.
Euskadin eragin ekonomiko handiena izan duten PERTEak hauek dira: ibilgailu elektriko eta konektatua (623 milioi euro), energia berriztagarriak, hidrogeno berriztagarria eta biltegiratzea (353 milioi) eta deskarbonizazio industriala (165 milioi). 2025a itxi zenetik, euskal enpresa eta erakundeek 76 milioitan handitu dituzte tresna horien bidez atzemandako baliabideak.
Mekanismoaren behin betiko likidazioa egiteko dago oraindik, eta, beraz, zifrek doikuntza batzuk izan ditzakete egiaztapenaren, ziurtapenaren eta baliozkotzearen azken prozesuan. Hala ere, “datuek agerian utzi dute Euskadik aukera historiko bat aprobetxatzen jakin duela. Gauzatze maila handiak lortu ditugu, hitzartutako helburuen betetze maila sendoa mantentzen dugu, deialdi lehiakorrenetan baliabideak lortzeko gaitasuna indartu dugu, eta funts horien eragina lurralde osora eta milaka onuradunengana iristea lortu dugu”, gaineratu du Torres Lehendakariordeak.
Informazio gehiago Irekia atarian (Leiho berrian irekiko da)