Alzheimerraren Espainiako Konfederazioak (CEAFA) argitaratutako "Dementzia duen senitarteko bat zaintzen duten adinekoenganako edadismoari aurre egitea" txostenak askotan ikusezina den errealitate batean jartzen du arreta: Alzheimerra edo beste dementzia batzuk dituzten senitartekoak zaintzen dituzten eta, gainera, adinagatiko diskriminazio-egoerei aurre egiten dieten adinekoak. Zaintzaile horien errealitatea ezagutzeko, lehen fase kuantitatibo bat egin dute.

Azterlanaren arabera, Alzheimerra edo beste dementzia batzuk dituzten senitartekoak zaintzen dituzten adinekoen % 40k edadismo-egoerak izaten dituzte. Gehienak 70 urtetik gorako emakumeak dira, eta izapide konplexuak, laguntza falta eta muga fisikoei aurre egin behar diote. Txostenak zerbitzuetarako sarbidea hobetzeko, arazoa ikusarazteko eta haien eskubideak babesteko neurriak proposatzen ditu.

Azterlanaren datuen arabera, zaintzen dutenen % 76 emakumeak dira, eta ia % 90ek 60 urte baino gehiago dituzte; 70 urtetik gorakoen taldea da bereziki ugaria. Gainera, zaintzaile gehienak zaintzaileen ezkontideak edo bikotekideak dira. Zaintzen duten beste pertsona asko seme-alabak dira. Bi kasuetan, oraindik ere emakumeak arduratzen dira batez ere zaintzaz.

Era berean, azterlanean parte hartu zuten pertsona batzuek diskriminazioa eta edadismoa sentitzen zutela adierazi zuten. Adibidez, % 40k uste du gaitasun txikiagoa dutela adinagatik, eta % 36k uste du gazteagoek baino informazio gutxiago jasotzen dutela.

Laburbilduz, hauek dira azterlanean identifikatzen dituzten ondorioetako batzuk:

• Zainketen gainkarga: pertsona asko "lotuta" sentitzen dira etxean, ez baitute ia atsedenerako denborarik, eta ez baitute sentitzen behar adinako babesa dutenik.
• Izapide konplexuak: zaintzarako laguntzak eskuratzerakoan, % 40k adierazi du arazoak izan dituela bereziki kudeaketa digitaletan.
• Ingurune desberdina: alde handia dago landa-eremuen eta hiri-eremuen artean. Landa-eremuetan, % 46k are oztopo gehiago aurkitzen ditu zerbitzuak eta baliabideak eskuratzeko.
• Autopertzepzio mugatua: % 34k sentitzen du beren adinak zaintzaile izateko gaitasuna kentzen diela, eta autoestimuari eragiten diola.
• Erakundeen laguntza falta: zaintzaile askok sentitzen dute ez dagoela baliabide nahikorik erakundeetatik, eta % 33k aipatu du baliabide horiek eskuratzeko zailtasuna.

Egoera horri aurre egiteko eta zaintzaileen eta, aldi berean, zainduak diren pertsonen bizitza hobetzeko, CEAFAk 22 neurri proposatzen ditu. Hona hemen horietako batzuk:

• Edadismoaren arazoa ezagutzea eta ikusaraztea zainketetan.
• Zaintzaileentzako laguntza-zerbitzu eskuragarriak garatzea, batez ere adinekoentzat: prestakuntza, laguntza digitala...
• Laguntzak eta baliabideak eskuratzeko berdintasuna bermatzea, batez ere landa-eremuetan.
• Zaintzaileentzako autozainketako eta osasun mentaleko programak sustatzea.
• Adineko pertsonek familiaren eta gizartearen ongizateari egiten dioten ekarpenari buruzko sentsibilizazio-kanpainak bultzatzea.

Informazio gehiago nahi izanez gero, "Edadismoari aurre egin dementzia duen senide bat zaintzen duten adinekoengan" (2025) txosten osoa eskura dago CEAFAren webgunean.